Karnataka logo

Karnataka Tourism
GO UP
Image Alt

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು

separator
  /  ಬ್ಲಾಗ್   /  ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಮೌರ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ,ಚಾಲುಕ್ಯ, ಕದಂಬ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಗಂಗರು ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂತಾದ ರಾಜವಂಶಗಳು ಆಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳು ಈ ವೀರ ಪರಂಪರೆಯ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ನೀವು ಈ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭವ್ಯವಾದ ಕೋಟೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು. ಈ ಕೋಟೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂದಿನ ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಭವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಥೆಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಬೀದರ ಕೋಟೆ


ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ವಾಲಿ 1429 ರಿಂದ 1432 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಿಂದ (ಈಗ ಕಲಬುರಗಿ) ಬೀದರ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆವರಣದೊಳಗೆ 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಮಾರಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಬೃಹತ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಮೂಲತಃ ಕೋಟೆಯನ್ನು 8 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಔರಂಗಜೇಬನ ವಶವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ 1726 ವರೆಗೆ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಲಾಬತ್ ಜಂಗ್ ಆಳಿದರು. ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ, ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯು ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಬೀದರ್ ಕೋಟೆಯು ಏಳು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಹಮ್ಮಾಮ್ ಎಂಬ ಟರ್ಕಿಶ್ ಬಾತ್ ಅನ್ನು ಈಗ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಲ್‌ಗಳು ಅನುಕರಣೀಯ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

ಬೀದರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆ


ವೇದಾವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ 1500 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ಆ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಸಾಧಾರಣ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. 11 ರಿಂದ 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಅಥವಾ ಹೊಯ್ಸಳರಿಂದ ಈ ಕೋಟೆಯು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟಿತು. ಇದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅದ್ಭುತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ನಾಯಕರಿಂದ 15 ರಿಂದ 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 200 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಏಳು ಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ ಕಿಂಡಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಯು ಕೋಟೆಯ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶೇಷಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾವಲುಗಾರನ ಹೆಂಡತಿ ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ ಕೋಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆ ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಕಾವಲುಗಾರ ಪತಿಯು ಊಟಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಒನಕೆ ಓಬವ್ವ ಶತ್ರು ಸೈನಿಕರು ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಸಣ್ಣ ರಹಸ್ಯ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನುಸುಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದಳು. ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಗಂಡನಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಲು ಬಯಸದೇ ಆ ಕಪಟಿ ಸೈನಿಕರನ್ನು ‘ಒನಕೆ’ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದಳು. ನಂತರ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಇದೇ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವಳು ವೀರಮರಣವನ್ನು ಅಪ್ಪಿದಳು. ಇಂದಿಗೂ ಒನಕೆ ಒಬವ್ವ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆ

ಗಜೇಂದ್ರ ಎಂದರೆ ಆನೆ ದೇವರು ಮತ್ತು ಗಡ್ ಎಂದರೆ ಕೋಟೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಕೇವಲ 55 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಕೋಟೆಯು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ನಗರದ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟವು ಆನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮರಾಠ ದೊರೆ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯಾಗಿದೆ. ಗಜೇಂದ್ರಗಡಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ದೊರೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ರಿಂದ ಮರಾಠರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಾಗೆಯೇ ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಗಜೇಂದ್ರಗಡವನ್ನು ಗಜೇಂದ್ರಗಡದ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮರಾಠರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಯಿತು.
ಐದು ತಲೆಯ ಹಾವು ಮತ್ತು 2 ಸಿಂಹಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವ, ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು, ಆನೆಯ ತಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಐಕಾನಿಕ್ ಕರಕುಶಲತೆಯ ಭವ್ಯವಾದ ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಗಜೇಂದ್ರಗಡ ಕೋಟೆಗೆ ನೀವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇ ಬೇಕು.
ಗಜೇಂದ್ರಗಡವು ತನ್ನ ಕಾಲಕಾಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆಗಿದೆ

ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆ


ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರವಾದ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯು ಬಳ್ಳಾರಿ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪಾಳೇಗಾರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹನುಮಪ್ಪ ನಾಯಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ 1769 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಕೆಳ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಕೋಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಫ್ರೆಂಚ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ (14 ನೇ ಶತಮಾನ) ಕೋಟೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 300 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆಯು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಟೆಯು ಆಳವಾದ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಕಲಬುರ್ಗಿ ಕೋಟೆ


ಕಲಬುರಗಿ ಕೋಟೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. 1347 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅಥವಾ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕೋಟೆಯು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಕಲಬುರಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ವಾರಂಗಲ್‌ನ ರಾಜ ರಾಜಾ ಗುಲ್‌ಚಂದ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಲಾ-ಉದ್ದೀನ್ ಬಹಮಾನ್‌ಶಾನಿಂದ ಈ ಕೋಟೆಯು ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. 20 ಎಕರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಕಲಬುರಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು 14 ರಿಂದ 16 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಳಿದರು. ತರುವಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಕಲಚೂರಿಗಳು, ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರು ಆಳಿದರು. ಕಲಬುರಗಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ 15 ಕಾವಲು ಗೋಪುರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ- ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಕಾರ್ಡೋಬಾ ಮಸೀದಿ ಮತ್ತು ಖಾಜಾ ಬಂದೆ ನವಾಜ್ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.

ಕಲಬುರ್ಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.

ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆ


ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಕವಲೇ ದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯನ್ನು 9 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೆಲುವರಂಗಪ್ಪರಿಂದ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಸಾಮಂತರಾದ ಕವಲೇದುರ್ಗ ನಾಯಕರು ಈ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ್ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಂತರಾದರು.
ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಯು 3 ಸುತ್ತಿನ ಭದ್ರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು, ಅವಶೇಷಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಆಯುಧ ಸಂಗ್ರಹ ಮನೆಗಳು, ನಂದಿ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಕೊಳವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಕೋಟೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅದ್ಭುತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುವ ಕವಲೇದುರ್ಗ ಕೋಟೆಗೆ ನೀವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು.

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ನಗರ ಕೋಟೆ


ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೋಟೆ ನಗರ ಕೋಟೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೆಳದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೋಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಳದಿಯ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಇಕ್ಕೇರಿಯು ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರ ವಶವಾಯಿತು. ನಂತರ 1640 ರಲ್ಲಿ ಕೆಳದಿ ರಾಜವಂಶದ ವೀರಭದ್ರ ನಾಯಕನಿಂದ ನಗರ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಳದಿಯ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು. ನಂತರ 1763 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಅಡಿಯ ವಶವಾಯಿತು.
ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು, ಕಾವಲು ಕೊಠಡಿಗಳು, ಬಾವಿಗಳು, ಕಾವಲು ಗೋಪುರ , ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಹೊರ ಗೋಡೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಅಖಂಡವಾಗಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತಲುಪಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Screen Reader A- A A+